kurs na relacje

logo kurs na relacje

Wartości, czyli o ukrytych motywach naszego dzialania

Docenianie, czyli budowanie fundamentu adekwatnego poczucia własnej wartości

Omówienie, czyli świętowanie sukcesów i analizowanie porażek

Planowanie, czyli wyznaczanie celów i skuteczne dążenie do nich

Wytrwałość, czyli życie jako maraton, a nie sprint

Wiedza

Zapewne znacznie łatwiej będzie pani Justynie zrozumieć uwagę nauczycielki po przeczytaniu wiadomości nr 1. Magda odniosła się do konkretnej wartości, na dodatek powszechnie uznanej za ważną. Oczywiście nie mamy pewności, że mama Adriana zmieni swoją postawę, czyli uzna, że tak szeroko pojęta wolność jest w tej sytuacji mniej ważna od szacunku, jednak będzie musiała się nad tym zastanowić, dokonać wyboru.

Magda pisząc wiadomość nr 2 odwołała się wyłącznie do procedur. Mama Adriana, nie rozumiejąc ich celu, może czuć potrzebę obrony swojego systemu wartości i jeszcze mocniej bronić wolności wyboru swojego syna. A to już prosta droga do, zbędnego w tym przypadku, konfliktu o wartości.

Będąc wychowawcą, stajesz się liderem klasy. A ta, podobnie jak inne organizacje (np. fundacje, korporacje, małe rodzinne przedsiębiorstwa, muzea) powinna mieć jasno nazwane wartości. Dzięki temu uczniowie i rodzice będą rozumieli, co w waszej klasie (szkole) jest ważne w zakresie trzech funkcji szkoły: dydaktyki, wychowywania i opieki.

Jak określić te wartości?

  1. Sprawdź, jakie wartości są zapisane w szkolnych dokumentach. Bardzo możliwe, że są one wyrażone wprost, np. w koncepcji pracy szkoły, programie profilaktyczno- wychowawczym lub statucie szkoły.
  2. Sprawdź wartości zapisane w prawie oświatowym – np. ustawie Prawo oświatowe, Karcie Nauczyciela.
  3. Wsłuchaj się w głos rodziców i uczniów. Stwórz przestrzeń, w której będą mogli opowiedzieć o tym, co dla nich jest ważne. Możliwe, że sami zorientują się, że ich wartości stoją ze sobą w sprzeczności. Nie bój się tego. To świetna okazja do rozmowy o tym, jak trudno jest wychowywać, uczyć, kiedy różnimy się w sprawach fundamentalnych. Niech rodzice zobaczą jak duże musisz mieć kompetencje, żeby każdy z uczniów i rodziców czył, że mimo różnic jest pełnoprawnym współtwórcą tej społeczności.

Wartości, które znajdziesz w prawie szkolnym lub oświatowym są obowiązujące, nie możesz ich zmienić. Są to wartości ogólnoludzkie, humanistyczne, które pomagają nam dobrze żyć i funkcjonować w społeczeństwie. Zostaje jeszcze spore pole do ich doprecyzowania. I to właśnie do tego zaproś uczniów i rodziców.

Na czym mogą polegać różnice w wartościach?

Od lat przy dyskusjach o edukacji wiele osób odwołuje się do fińskiego modelu kształcenia, tym bardziej, że uczniowie w Finlandii osiągają bardzo dobre wyniki w badaniach PISA 1 . Nie dziwi więc, że rodzice spoglądają na fińską szkołę z rozmarzeniem – szkoła bez narzuconego systemu wymagań, czasochłonnych prac domowych i testów, za to ucząca praktycznych umiejętności, zapewniająca równowagę między nauką a wypoczynkiem; szkoła, w której uczeń może biegać w skarpetkach i spędzać przerwy na świeżym powietrzu. Jednak, fundamentem fińskiej oświaty, co przewija się w rozmowach z fińskimi nauczycielami, to zaufanie. Stanowi ono wartość, na której zbudowano cały system edukacji 2 .

Z drugiej strony, o czym mówi się już znacznie rzadziej, jeszcze lepsze wynik PISA osiągają uczniowie w Singapurze. Tam jednak fundament wartości budujących szkołę stanowi nie zaufanie, a posłuszeństwo wobec nauczyciela, wiedza i nauka. Duża liczba godzin nauki, rywalizacja między uczniami, wysokie oczekiwania rodziców i nauczycieli, rozbudowany program nauczania sprawiają, że uczniowie osiągają lepsze wyniki niż ich koledzy i koleżanki w Finlandii.

Bardzo możliwe, że w swojej klasie znajdziesz wśród rodziców oddanych (choć nieświadomie) zwolenników tak fińskiego, jak i singapurskiego modelu kształcenia:

  • Zuzia ma jeszcze czas. Harówka, to przyjdzie w liceum.
  • Niepokoi mnie, że w 6 klasie nie potrafią jeszcze pisać rozprawki. Przecież już za dwa lata jest egzamin! Proponuję dodatkowe lekcje z języka polskiego.

Co wtedy?

Jako wychowawca ponosisz odpowiedzialność za klasę, za realizację funkcji wychowawczej i opiekuńczej. Wyjaśnij rodzicom, które wartości z zaproponowanych staną się waszym drogowskazem a które nie. Odwołaj się do swojego doświadczenia, literatury naukowej, badań.

Jeśli sytuacja jest patowa i rodzice są wyznawcami skrajnie różnych wartości, najbezpieczniej jest pozostać przy z góry określonych wartościach określonych w prawie szkolnym i oświatowym.