kurs na relacje

logo kurs na relacje

Dla dyrektora, czyli dlaczego i jak rozmawiać z kadrą o wartościach

Wiedza

Już w pierwszym artykule ustawy Prawo oświatowe czytamy, że „system oświaty zapewnia w szczególności: 1) realizację prawa każdego obywatela Rzeczypospolitej Polskiej do kształcenia się oraz prawa dzieci i młodzieży do wychowania i opieki, odpowiednich do wieku i osiągniętego rozwoju” a definicja wychowania to „wspieranie dziecka w rozwoju ku pełnej dojrzałości w sferze fizycznej, emocjonalnej, intelektualnej, duchowej i społecznej, wzmacniane i uzupełniane przez działania z zakresu profilaktyki problemów dzieci i młodzieży”

Wynika z tego zapisu jasno, że zadaniem nauczycieli jest nie tylko dbanie o rozwój poznawczy ucznia, ale także oddziaływania wychowawcze wobec młodych ludzi. Dodatkowym aktem prawnym, który obliguje nas do realizacji niektórych treści podczas zajęć z wychowawcą jest rozporządzenie w sprawie doradztwa zawodowego, które wskazuje, że treści z doradztwa zawodowego mają być omawiane na obowiązkowych zajęciach ogólnokształcących

Agnieszkę i Magdę zobowiązuje do tego również ustawa Karta Nauczyciela:

Nauczyciel zobowiązany jest:

  1. rzetelnie realizować zadania związane z powierzonym mu stanowiskiem oraz podstawowymi funkcjami szkoły: dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą, w tym zadania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa uczniom w czasie zajęć organizowanych przez szkołę;
  2. wspierać każdego ucznia w jego rozwoju;
  3. kształcić i wychowywać młodzież w umiłowaniu Ojczyzny, w poszanowaniu Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w atmosferze wolności sumienia i szacunku dla każdego człowieka;
  4. dbać o kształtowanie u uczniów postaw moralnych i obywatelskich zgodnie z ideą demokracji, pokoju i przyjaźni między ludźmi różnych narodów, ras i światopoglądów.

Agnieszka, organizując dodatkową lekcję języka polskiego, skupia się na funkcji dydaktycznej szkoły. Przekazując specjalistom sprawy uczniów niejako zdejmuje z siebie odpowiedzialność za równie ważną funkcję wychowawczą. Daje młodym ludziom szansę na zdobycie kompetencji polonistycznych i jednocześnie ogranicza możliwość rozwoju psychospołecznego.

Ograniczanie działań wychowawczych na rzecz dydaktycznych jest w polskich szkołach praktyką coraz powszechniejszą. Z jednej strony jest to spowodowane brakiem przygotowania do pełnienia roli wychowawcy, z drugiej - często brakiem wsparcia dla nauczycieli, którzy zaczynają pełnić tę rolę. Prowadzi to z jednej strony do obniżenia kompetencji wychowawczych nauczycieli i spadku wiary w znaczenie ich roli wychowawczej, a z drugiej pozbawia uczniów, szczególnie tych z dysfunkcyjnych lub niewspierających rodzin, dostępu do możliwości nabycia umiejętności potrzebnych przez całe życie.

Pojawia się zamknięte koło: wstrzymywanie się od prowadzenia realnych działań wychowawczych sprawia, że nauczyciele nie mają okazji do odniesienia sukcesów w tym obszarze i wyciągania wniosków z popełnionych błędów, w konsekwencji tracą wiarę we własne możliwości wsparcia emocjonalnego uczniów i rozwijania ich kompetencji społecznych, w związku z czym przekierowują swoją aktywność wyłącznie na funkcje dydaktyczne. Skutkuje to obniżeniem autorytetu nauczycieli jako specjalistów w zakresie rozwoju młodego człowieka.

Nawet jeśli dla Ciebie, dyrektora szkoły, najważniejsze są wyniki dydaktyczne, to warto wziąć pod uwagę wnioski sformułowane przez prof. Johna Hattiego na podstawie badań i metaanaliz, dotyczące czynników mających wpływ na wyniki w nauce. Wykazał on, że dla procesu uczenia się istotne znaczenie ma relacja z nauczycielem oraz współpraca nauczyciela z rodzicami, oparcie się na strategiach i metodach wymagających dialogu oraz zwrócenie uwagi na proces zdobywania wiedzy i umiejętności, a nie wyłącznie wynik. Zachęcamy Cię do przeanalizowania wyników badań z załącznika nr 2 do scenariusza rady pedagogicznej oraz zapoznania z tymi badaniami kadry pedagogicznej Twojej szkoły.

Niezależnie od tego, czy rzecz dotyczy młodzieży, czy dorosłych, naszych uczniów czy naszych nauczycieli, to do skutecznego działania niezbędna jest motywacja wewnętrzna. Aby mogła być ona siłą napędową, konieczne jest zaspokojenie trzech potrzeb, czyli:

  • autonomii (określam cel, mogę wybrać sposoby jego osiągnięcia);
  • kompetencji (chcę się rozwijać, mogę osiągnąć cel);
  • przynależności (jestem częścią społeczności uczącej się).

Motywacja wewnętrzna powoduje, że człowiek - niezależnie od wieku - chce podejmować wyzwania, rozwijać się i poszukiwać rozwiązań adekwatnych do pojawiających się wyzwań. To, co nauczyciel może robić z uczniami w swojej klasie w procesie wychowawczym lub dydaktycznym, Ty jako dyrektor możesz robić ze swoją kadrą pedagogiczną. To wymaga jednej odważnej decyzji: zaufania do drugiej strony oraz stworzenia warunków do rozwoju.